Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek
27 marca 2026, 11:08Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek, przyznaje profesor John Noonan z Wydziału Fizyki Auburn University w Alabamie. Szansa, że jakikolwiek teleskop spojrzy na kometę akurat w momencie, gdy ta się rozpada, jest niewyobrażalnie mała. A jednak taki niezwykły przypadek zdarzył się naukowcom korzystającym z Teleskopu Hubble'a. Co więcej, kometa K1 – jej pełna nazwa to C/2025 K1 (ATLAS) – wcale nie miała być przedmiotem badań.
Twardsze niż myślisz
24 stycznia 2008, 00:28Stosowane w telefonach karty SIM, z pozoru równie delikatne co same komórki, w rzeczywistości są nadspodziewanie trwałymi podzespołami. Jest to szczególnie cenna wiedza dla ekip zajmujących się badaniami miejsc katastrof czy zamachów terrorystycznych. Po serii swoistych tortur, badacze z University College London uznali, że karty są w stanie wytrzymać temperaturę 450 stopni Celsjusza, i że to jeszcze nie koniec ich możliwości.
Kamień nazębny nie gorszy od kości
15 maja 2012, 05:30Drobiny kamienia nazębnego osób pogrzebanych między XI a XIX wiekiem w Katedrze Św. Marii w Vitoria-Gasteiz w Kraju Basków pozwoliły odtworzyć dietę historycznej społeczności. To novum w badaniach paleodietetycznych (Journal of Archaeological Science).
Pod megalitycznymi kręgami z Avebury znaleziono kwadratową strukturę
30 czerwca 2017, 10:23Neolityczne kamienne kręgi z Averbury należą do jednego z cudów prehistorycznego świata. Naukowcy z University of Leicester poinformowali właśnie o odkryciu pod nimi tajemniczej struktury w kształcie kwadratu.
Po menopauzie jajniki zmieniają swoją funkcję?
8 lipca 2026, 08:23W biologii reprodukcyjnej panuje milczące przekonanie, że jajnik po menopauzie to organ w stanie spoczynku. Puste rusztowanie z tkanki łącznej, które przez pewien czas jeszcze wydziela śladowe ilości testosteronu, a potem po prostu trwa, nie robiąc nic szczególnego. Nowe badanie zespołu Franceski Duncan z Northwestern University, opublikowane w Molecular Human Reproduction, każe to przekonanie zrewidować. Okazuje się, że jajnik po zakończeniu funkcji rozrodczej nie usypia – on się przekwalifikowuje.
Bakteryjna elektrownia
16 lutego 2008, 10:30Escherichia coli, zwana po polsku pałeczką okrężnicy, jest najobficiej występującą w organizmie człowieka bakterią. Prawdopodobnie jest też najlepiej poznaną.
Lodowce Grenlandii na starych fotografiach
30 maja 2012, 09:19W piwnicach duńskiego urzędu kartograficznego odkryto liczące 80 lat fotografie wykonane podczas ekspedycji Knuda Rasmussena na południowym wybrzeżu Grenlandii. W Nature Geosciences ukazała się właśnie analiza wykonana przez uczonych z Ohio State University
Wiadomo, jak z endokannabinoidów powstają silniej przeciwzapalne związki
19 lipca 2017, 12:36Zespół z Uniwersytetu Illinois opisał kaskadę reakcji (szlak enzymatyczny), w wyniku których endokannabinoidy produkowane z wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 są przekształcane w związki o silnych właściwościach przeciwzapalnych.
Komu dać nerkę? Na ile ludzkie są decyzje moralne podejmowane przez AI?
16 września 2026, 11:02Dwóch pacjentów czeka na przeszczep, ale dostępna jest tylko jedna nerka. Jeden pacjent jest młodszy, drugi ma na utrzymaniu rodzinę. Czyje życie uratować? Na takie pytanie nie ma jednoznacznie dobrej odpowiedzi. A to właśnie taki problem postawili badacze z Mozilla AI oraz Pennsylvania State University przed wielkimi modelami językowymi. I okazało się, że LLM rozstrzygają je bardziej jednoznacznie niż ludzie. Naukowcy zbadali w ten sposób, jak bardzo decyzje sztucznej inteligencji odbiegają od ludzkich ocen moralnych i jak można zmniejszyć te różnice.
I nastała ciemność
13 marca 2008, 15:49Niewykluczone, że ciemne wieki, jak zwykło się nazywać średniowiecze, wcale nie były ciemne tylko w przenośni. Naukowcy sądzą, że w VI wieku naszej ery nastąpił potężny wybuch wulkanu, który spowodował globalne ochłodzenie. To z kolei doprowadziło do wielkiego głodu, konfliktu kulturowego i szeregu innych nieszczęść.
